Het college van burgemeester en wethouders is in de meeste gevallen binnen het bestuursrecht bevoegd gezag om handhavend op te treden tegen overtredingen. In de rechtspraak is in dit kader de beginselplicht tot handhaving geformuleerd. Dit houdt in dat de gemeente in beginsel verplicht is om handhavend op te treden, vanwege het algemeen belang wat daarmee is gediend (het naleven van regels). Slechts in bijzondere gevallen mag de gemeente van handhaving afzien. Dit is aan de orde wanneer de overtreding gelegaliseerd kan worden. Een andere bijzondere omstandigheid is dat handhavend optreden zo onevenredig is voor de overtreder in verhouding tot het algemeen belang dat met handhaving is gediend, dat de gemeente redelijkerwijs niet mag handhaven. Het laatste komt overigens niet vaak voor.

 

De gemeente is verplicht om een vooraanschrijving te doen, voordat de gemeente handhavend optreedt. Hiervoor gelden uitzonderingen. Wanneer de gemeente gebruik maakt van de zogenaamde strafbeschikking of bestuurlijke boete, is er geen sprake van bestuursrecht, maar van strafrechtelijk optreden. Daarnaast kan er zoveel spoed bij handhavend optreden zijn, dat de gemeente per direct optreedt. Dit kan het geval zijn als de volksgezondheid en of veiligheid in gevaar zijn.

 

Als u een vooraankondiging krijgt, kunt u hierop reageren met uw mening of ervoor kiezen om de overtreding ongedaan te maken als u het met de gemeente eens bent. Dit moment om te reageren is erg belangrijk. U kunt namelijk goede redenen hebben waarom u een bepaalde handeling hebt verricht of dat de gemeende overtreding helemaal geen overtreding is. Als u niet op een vooraankondiging reageert, loopt u het risico dat de gemeente een last onder bestuursdwang of last onder dwangsom oplegt. In dat geval kunt u alleen nog onder de handhaving uit door aan de last te voldoen of tegen het handhavingsbesluit in bezwaar te gaan. In dat laatste geval moet u overigens altijd vragen om een opschorting van de termijn waarop u de overtreding ongedaan moet hebben gemaakt (de begunstigingstermijn). Daarmee voorkomt u dat u in afwachting van het antwoord op uw bezwaarschrift plotseling de dwangsom verbeurt, die de gemeente heeft opgelegd. De meeste gemeente willen wel aan een dergelijk verzoek meewerken.

 

Handhaving binnen het bestuursrecht is een weerbarstige materie. Wij raden u aan in het geval van handhavend optreden deskundige hulp in te schakelen. U hebt in de meeste gevallen meer rechten dan u denkt.