Wanneer dient je het afspiegelbeginsel toe te passen?

Indien de bedrijfseconomische noodzaak tot ontslag van de werknemer(s) vaststaat, (artikel 6:669 lid 3 sub a BW.) dient de werkgever op grond van artikel 7:669 lid 5 sub B BW het afspiegelbeginsel toe te passen.

Wat houdt het afspiegelbeginsel in?

Bij een ontslag om bedrijfseconomische redenen mag de werkgever niet zomaar iemand ontslaan, maar dient hij op basis van het afspiegelbeginsel eerst te kiezen binnen welk segment en welke functies binnen het segment ontslagen dienen te vallen. Daarna dient de werkgever de bedrijfsvestiging(en) te selecteren en een lijst op te stellen van uitwisselbare functies binnen deze vestiging(en).

Indien deze uitwisselbare functies binnen de gekozen vestiging(en) zijn geselecteerd, dient de werkgever op basis van artikel 7:671a lid 5 BW eerst de arbeidsrelaties met flexibele werknemers te beëindigen, voordat de werkgever de werknemers mag opzeggen die werkzaam zijn op basis van een arbeidsovereenkomst van onbepaalde tijd.

Indien er geen flexibele werknemers meer zijn dient de werkgever de uitwisselbare functies in te delen in vijf leeftijdsgroepen. Het gaat om de leeftijdsgroepen:

  • 15 tot 25 jaar
  • 25 tot 35 jaar
  • 35 tot 45 jaar
  • 45 tot 55 jaar
  • 55 jaar en ouder

Welke werknemers komen binnen elke categorie voor ontslag in aanmerking?

Binnen elke categorie komen de werknemers die het minst lang werken bij de werkgever in aanmerking. Dit wordt ook wel het anciënniteitsbeginsel genoemd of het beginsel van last in, first out. Voordat het anciënniteitsbeginsel wordt toegepast dient de werkgever eerst de flexibele medewerkers te ontslaan en daarna de tijdelijke werknemers.

Dienen payrollwerkgevers het afspiegelingsbeginsel toe te passen?

Vanaf 1 januari 2015 dienen payrollwerkgevers ook het afspiegelingsbeginsel toe te passen bij de materiële werkgever.

Hoe zit het met arbeidsgehandicapten bij het toepassen van het afspiegelingsbeginsel?

Indien het toepassen van het afspiegelingsbeginsel het gevolg heeft dat er niet meer voldaan kan worden aan de afspraken over het in dienst nemen van arbeidsgehandicapten, dan mogen de arbeidsgehandicapten buiten het bereik van het afspiegelingsbeginsel worden gehouden.

Bestaan er uitzonderingen op het afspiegelbegingel?

Op het afspiegelingsbeginsel zijn een aantal uitzondering van toepassing:

  • er gelden bijzondere regels voor de schoonmaaksector en de uitzendsector
  • er geldt vanaf 1 juli 2015 een talentenregeling. Door de talentenregeling wordt er meer ruimte gecreëerd voor de werkgever om de werknemers die goed presteren buiten de afspiegelingsbeginsel te houden. Deze talentenregeling mag maximaal 10 % procent bedragen van de werknemers die op grond van het afspiegelbeginsel in aanmerking komen voor ontslag. Deze afwijkingsmogelijkheid mag echter niet worden toegepast indien er in de leeftijdscategorieën 15-25 en 55 jaar en ouder meer ontslagen vallen. Er mag van deze talenten regeling worden gebruik gemaakt als dit bij cao of regeling door een daartoe bevoegd bestuursorgaan is overeengekomen
  • op grond van artikel 7:669 lid 6 mag een cao-commissie een andere selectiecriteria toepassen